1. leismaniwsh-skylouΤι είναι η λεϊσμανίωση του σκύλου;
    Η λεϊσμανίωση είναι ένα σοβαρό νόσημα του σκύλου, το οποίο συχνά αποβαίνει μοιραίο για τη ζωή του. Το αίτιο είναι ένα μικροσκοπικό πρωτοζωικό παράσιτο, που ονομάζεται Leishmania infantum. Το παράσιτο αυτό μεταδίδεται από σκύλο σε σκύλο με το τσίμπημα μικρών εντόμων, που ονομάζονται φλεβοτόμοι (ένα είδος σκνίπας). Έως σήμερα δεν υπάρχει αποτελεσματικό εμβόλιο για την προστασία των σκύλων.

  2. Ποια είναι τα πιο συχνά συμπτώματα;
    Το πρώτο πιο συχνό σύμπτωμα είναι η απώλεια τριχώματος, ειδικά γύρω από τα μάτια και τη μουσούδα του ζώου. Καθώς η ασθένεια προχωρεί, ο σκύλος χάνει βάρος, μολονότι η όρεξη του παραμένει καλή. Συχνά παρουσιάζονται έλκη στο δέρμα και ειδικά στο κεφάλι και στα πόδια. Στα τελευταία στάδια της ασθένειας, τα νύχια του ζώου συχνά μεγαλώνουν υπερβολικά και γυρίζουν προς τα μέσα.

  3. Μπορεί να θεραπευτεί ο σκύλος μου;
    Συνήθως ναι, αν και η θεραπεία δεν μπορεί να  αποτρέψει την επανεμφάνιση της νόσου (υποτροπή). Τα φάρμακα που χορηγούνται περιέχουν ενώσεις  του αντιμονίου και κυκλοφορούν με διάφορα εμπορικά ονόματα. Χορηγούνται με ένεση και η  αγωγή ίσως διαρκέσει πολλές εβδομάδες. Πολλοί κτηνίατροι συνταγογραφούν επίσης σκευάσματα με βάση την αλλοπουρινόλη, η οποία χορηγείται από το στόμα. Επίσης, υπάρχει και νέο φάρμακο που χορηγείται απο το στόμα (σε υγρή μορφή) για 28 ημέρες.

  4. Ποιος είναι ο βιολογικός κύκλος του παρασίτου;
    Στο σκύλο, το παράσιτο ζει μέσα σε ειδικά λευκοκύτταρα (μακροφάγα) του αίματος, του δέρματος και των εσωτερικών οργάνων. Είναι ένα μικρό στρογγυλό σωματίδιο που πολλαπλασιάζεται διαιρούμενο κάθε φορά σε δύο. Όταν η σκνίπα τσιμπήσει ένα μολυσμένο σκύλο, παίρνει τα παράσιτα από το δέρμα του. Μέσα στο στομάχι της σκνίπας, τα μολυσμένα αυτά κύτταρα διαρρηγνύονται (σπάνε) και τα παράσιτα, ελευθε­ρώνονται. Στη συνέχεια μεταλλάσσονται σε μακριές λεπτές μορφές, οι οποίες κολυμπούν μέσα στο αίμα και προσκολλώνται στο εντερικό τοίχωμα.Αναπαράγονται διαιρούμενα κάθε φορά σε δύο και σε μερικές ημέρες το στομάχι της σκνίπας είναι γεμάτο από παράσιτα. Αφού η θηλυκή σκνίπα γεννήσει κι  εναποθέσει τα αβγά της, ψάχνει ξανά για να μυζήσει αίμα. Όταν τσιμπήσει για δεύτερη φορά, τα παράσιτα εναποτίθενται στο δέρμα του σκύλου. Μια μικροσκοπική αλλοίωση του δέρματος (έλκος ή πληγή) πιθανόν να εμφανίζεται στη θέση του τσιμπήματος, συνήθως στη μουσούδα ή στο αυτί. Από εκεί, το παράσιτο εισβάλλει στα μακροφάγα και μετατρέπεται ξανά στην αρχική στρογγυλή μορφή του. Στη συνέχεια, τα παράσιτα διασπείρονται και προσβάλλουν τα εσωτερικά όργανα του ζώου.

  5. Πού απαντάται η λεϊσμανίωση του σκύλου;
    Απαντάται σε όλες τις χώρες της Μεσογείου (Ελλάδα, Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Τουρκία, Ισραήλ, Αίγυπτος, Μαρόκο κ.ά), καθώς και σε πολλές χώρες της Λατινικής Αμερικής.

  6. Τι πρέπει να κάνω εάν νομίζω ότι ο σκύλος μου έχει το νόσημα;
    Πηγαίνετε αμέσως το σκύλο στον κτηνίατρο ο οποίος θα διενεργήσει τις απαραίτητες εξετάσεις.

  7. Πόσο διαρκεί ο χρόνος επώασης της ασθένειας;
    Ο χρόνος επώασης μπορεί να είναι μικρός (τρεις μήνες) ή και μεγάλος (ως και δεκαοκτώ μήνες). Σε σπάνιες περιπτώσεις η ασθένεια μπορεί να υποβόσκει για αρκετά χρόνια. Μερικοί σκύλοι είναι ανθεκτικοί και -μολονότι έχουν τσιμπηθεί από μολυσμένες σκνίπες- δεν εκδηλώνουν καθόλου συμπτώματα, εφόσον διατρέφονται σωστά και δεν καταπονούνται υπερβολικά. Η αντίσταση στην ασθένεια πιθανώς να καθορίζεται γενετικά.

  8. Υπάρχει κίνδυνος για την υγεία του ανθρώπου, αν τον τσιμπήσει μολυσμένη σκνίπα;
    Ναι, έχουν αναφερθεί περιπτώσεις της ασθένειας σε ανθρώπους των χωρών της Μεσογείου. Στην πραγματικότητα όμως ο κίνδυνος είναι πολύ μικρός και η ασθένεια είναι θεραπεύσιμη. Ασθενείς με ανοσοκατασταλτικό νόσημα είναι ευπαθείς στην ασθένεια και η θεραπεία τους είναι εξαιρετικά δύσκολη.

  9. Πώς ζεί η σκνίπα ;
    Οι σκνίπες είναι μικρά τριχωτά δίπτερα έντομα (2,5-3 χιλιοστά σε μήκος), τα οποία -σε αντίθεση με τα κουνούπια- δεν κάνουν θόρυβο (δεν “σφυρίζουν”). Το χρώμα τους ποικίλλει από ανοικτό κίτρινο ως σκούρο καφέ.Άτομα που είναι ευαίσθητα στα τσιμπήματα έχουν  μια ισχυρή κνησμώδη αντίδραση (έντονη φαγούρα).
    Οι σκνίπες που μεταδίδουν τη λεϊσμανίωση του  σκύλου δε ζούν στις παραλίες, αλλά είναι άφθονες σε αγροτικές περιοχές, καθώς και στους κήπους ή στα πάρκα των πόλεων. Τρέφονται με σάκχαρα από χυμούς δέντρων  ή μελιττώματα φυτών.Τα θηλυκά  τρέφονται επίσης με αίμα, ενώ  τα αρσενικά όχι.Οι σκνίπες δεν συναντώνται κατά τη διάρκεια της ημέρας, κατά την οποία ξεκουράζονται σε ρωγμές και χαραμάδες. Ο κύκλος δραστηριότητας των σκνιπών ξεκινά αμέσως μετά από το ηλιοβασίλεμα και συνεχίζεται μέχρι την αυγή. Στις σκνίπες της Μεσογείου αρέσουν οι ζεστές νύχτες (όχι λιγότερο από 16°0). Επειδή είναι μικρές σε μέγεθος, δεν μπορούν να πετάξουν αντίθετα στους δυνατούς ανέμους. Οι σκνίπες μπορούν να ταξιδέψουν σε αρκετά μεγάλες αποστάσεις, ως 2 χιλιόμετρα. Τσιμπούν κυρίως σε εξωτερικούς χώρους, αν και συχνά μπορεί να τις συναντήσουμε και στο εσωτερικό των σπιτιών. Βρίσκουν το γεύμα αίματος που τους χρειάζεται, καθώς οσφραίνονται τη μυρωδιά του ζώου, πετούν προς αυτό, το εντοπίζουν και το τσιμπούν.

  10. Ποιος είναι ο βιολογικός κύκλος της σκνίπας;
    Περίπου μια εβδομάδα μετά από ένα γεύμα αίματος, τα θηλυκά γεννούν κι εναποθέτουν 100 περίπου αβγά, σε μέρη που είναι πλούσια σε οργανικά υλικά (κόπρανα, σκουπίδια κλπ). Οι προνύμφες εκκολάπτονται από τα αβγά, μια εβδομάδα περίπου μετά από τη γέννηση τους. Υπάρχουν τέσσερα προνυμφικά στάδια πριν σχηματιστεί η νύμφη ή χρυσαλλίδα. Δέκα ημέρες μετά εμφανίζονται τα ενήλικα. Ολόκληρος ο κύκλος από το αβγό ως το ενήλικο διαρκεί περίπου 2 μήνες.Στην περιοχή της Μεσογείου, η περίοδος δράσης των σκνιπών ξεκινά τον Απρίλιο και τελειώνει τον Οκτώβριο ή εάν το φθινόπωρο είναι ζεστό το Νοέμβριο. Οι σκνίπες ξεχειμωνιάζουν σαν προνύμφες τετάρτου σταδίου.


Συστήνεται  προληπτικά τέστ λεισμανίωσης την περίοδο από τους μήνες Δεκέμβριο – Απρίλιο.

Από τον Μάρτιο του 2012 έχει πλέον ξεκινήσει εμβόλιο κατά της ασθένειας για το οποίο θα συμβουλευτείται τον κτηνίατρό σας. 


Κτηνίατρος - Κωνσταντίνος Νεόφυτος
Τηλ/fax: 23920.71919   Κιν. 6974.11.16.09

Τα τσιμπούρια αποτελούν απειλή τόσο για τους σκύλους, όσο και για τους ανθρώπους και άλλα είδη ζώων. Είναι αιματοφάγα εξωπαράσιτα, δηλαδή απομυζούν αίμα από τους ξενιστές τους. Επίσης μεταφέρουν και μεταδίδουν παθογόνους μικροοργανισμούς σε ζώα και ανθρώπους προκαλώντας σοβαρές ασθένειες. Μαζί με τα κουνούπια και τις σκνίπες, τα τσιμπούρια είναι τα πιο σημαντικά είδη που μεταδίδουν ασθένειες στα ζώα.

Τα τσιμπούρια είναι αρθρόποδα με οκτώ πόδια. Ζουν συνήθως σε δασώδεις ή θαμνώδεις περιοχές με πυκνή χαμηλή βλάστηση, όπου μπορούν να αναπτυχθούν με ασφάλεια τα διάφορα στάδια ζωής τους.

Το τσιμπούρι διατρυπά το δέρμα του ζώου, σταθεροποιεί τα στοματικά του μόρια και παραμένει προσκολλημένο στο ίδιο σημείο για πολλές ώρες ή και ημέρες απομυζώντας αίμα κατά διαστήματα. Κατόπιν απελευθερώνει τα στοματικά του μόρια και πέφτει στο έδαφος. Το τσίμπημα ενός τσιμπουριού συνήθως δεν προκαλεί πόνο και γίνεται αντιληπτό μόνον όταν ο ιδιοκτήτης δει ή νοιώσει με την αφή το τσιμπούρι στο δέρμα του ζώου.

Τα τσιμπούρια και οι βλαβερές τους συνέπειες μπορούν να αντιμετωπιστούν αποτελεσματικά με εξωπαρασιτοκτόνα χροτ-οη. Ρωτήστε τον κτηνίατρο σας για το πώς μπορείτε να προστατέψετε ων σκύλο σας από αυτά.

viologikos-kyklos-tsimpouriwnΒιολογικός Κύκλος των Τσιμπουριών
Τα τσιμπούρια είναι αρθρόποδα. Για να εξελιχθούν από το ένα στάδιο της ζωής τους στο επόμενο, χρειάζονται να απομυζήσουν αίμα. Καθώς τα διάφορα εξελικτικά στάδια των τσιμπουριών μετακινούνται από τον ένα ξενιστή οτον άλλο (π.χ. σε γάτες και σκύλους ή και ανθρώπους) για να απομυζήσουν αίμα, ο κίνδυνος να μεταδώσουν διάφορες ασθένειες σε αυτούς τους ξενιστές
είναι αρκετά υψηλός.

Αυγά
Αφού απομυζήσει αρκετό αίμα, ένα θηλυκό τσιμπούρι ζευγαρώνει με ένα αρσενικό και κατόπιν γεννάει μεγάλους αριθμούς αυγών (περίπου 3.000) στη χαμηλή βλάστηση, σε μέρη σκοτεινά και με αρκετή υγρασία. Μετά τη γέννηση των αυγών, το θηλυκό πεθαίνει.

Προνύμφες
Από τα αυγά εκκολάπτονται οι προνύμφες, που φθάνουν στο αποκορύφωμα της δραστηριότητας τους τον Αύγουστο. Οι προνύμφες έχουν 6 πόδια (3 ζεύγη), πράγμα που τις διαφοροποιεί από τα ενήλικα και τις νύμφες που έχουν 8 πόδια (4 ζεύγη). Η προνύμφη έρπει πάνω στο μίσχο της χλόης και περιμένει να περάσει ξυστά κάποιο μικρόσωμο θηλαστικό (συνήθως ποντίκι), προσκολλάται σε αυτό και μετά αρχίζει να απομυζεί αίμα για αρκετές ημέρες. Κατόπιν πέφτει στο έδαφος.

Νύμφες
Οι προνύμφες εκδύονται και μεταμορφώνονται σε νύμφες (με 8 πόδια). Η έκδυση αυτή διαρκεί περίπου ένα έτος. Κατόπιν οι νύμφες βρίσκουν ένα νέο ξενιστή, συνήθως κάποιο μεγαλύτερο θηλαστικό όπως τα κουνέλια. Τρέφονται με αίμα του ξενιστή τους και, αφού απομυζήσουν αρκετό, πέφτουν στο έδαφος.

Ενήλικα Τσιμπούρια
Στο έδαφος η νύμφη εκδύεται και μεταμορφώνεται σε ενήλικο τσιμπούρι. Αυτό αναρριχάται στην κορυφή ψηλότερων φυτών και περιμένει να περάσει ξυστά κάποιο θηλαστικό, ώστε να προσκολληθεί σε αυτό. Κατόπιν αναζητάει κάποιο κατάλληλο σημείο, διατρυπά το δέρμα του ζώου και μένει προσκολλημένο με τα στοματικά του μόρια.Ένα θηλυκό τσιμπούρι που δεν έχει απομυζήσει αίμα είναι μικρότερο από το κεφάλι ενός σπίρτου. Αφού προσκολληθεί στο δέρμα του ζώου, απομυζεί αίμα για περίπου 2 εβδομάδες, αυξάνοντας το μέγεθος του μέχρι και 100 φορές! Ενόσω απομυζεί αίμα, ζευγαρώνει με κάποιο αρσενικό. Μετά την απομύζηση αποσύρει τα στοματικά του μόρια από το δέρμα, πέφτει στο έδαφος και αναζητάει κατάλληλο μέρος για να γεννήσει αυγά.


Κτηνίατρος - Κωνσταντίνος Νεόφυτος
Τηλ/fax: 23920.71919  -  Κιν. 6974.11.16.09
Η προσβολή από ψύλλους είναι ένα από τα πιο ενοχλητικά προβλήματα για τα ζώα συντροφιάς και τους ιδιοκτήτες τους.Οι ψύλλοι είναι επίμονα παράσιτα που αναπαράγονται ταχύτατα και η αντιμετώπιση τους είναι πολύ δύσκολη. Συχνά το πρόβλημα είναι απλώς τα ενοχλητικά και ερεθιστικά τσιμπήματα τους. Όμως σε αρκετές περιπτώσεις οι ψύλλοι προκαλούν σοβαρά δερματικά νοσήματα οτο σκύλο και τη γάτα,ενώ άλλοτε μεταδίδουν επικίνδυνους οργανισμούς.
Οι ψύλλοι ζουν κοντά ή πάνω στο σκύλο ή τη γάτα και τρέφονται με το αίμα τόυ ‘ξενισχή’ τους.

Το μήκος των ενήλικων ψύλλων είναι 1-3 mm. Το σώμα τους έχει πολύ ιδιαίτερη κατασκευή: είναι πεπλατυσμένο από τα πλάγια, ενώ τα πίσω πόδια είναι πολύ δυνατά και τους επιτρέπουν να πηδούν σε μεγάλο ύψος.
Ο βιολογικός κύκλος των ψύλλων περιλαμβάνει αρκετά στάδια και συνολικά μπορεί να διαρκέσει έως και 2 έτη. Τα αυγά και οι νύμφες μπορούν να παραμείνουν αδρανή στο περιβάλλον των ζώων για πολλούς μήνες και επαναδραστηριοποιούνται μόνον εφόσον υπάρξουν κατάλληλα ερεθίσματα, όπως οι δονήσεις του εδάφους από την κίνηση ενός ζώου που βρίσκεται κοντά τους.
Είναι πολύ πιο εύκολο να προλάβετε μια απότομη προσβολή από ψύλλους, γι’ αυτό ρωτήστε τον κτηνίατρο σας για το πώς μπορείτε να διακόψετε τον κύκλο της ζωής των ψύλλων με κατάλληλα εξωπαρασιτοκτόνα  που εφαρμόζονται στον τράχηλο του ζώου σας και το προστατεύουν από τους ψύλλους έως και για 6 εβδομάδες.

Βιολογικός Κύκλος των Ψύλλων
viologikos-kyklos-psyllwn

Αυγά
Μετά από ένα πλήρες γεύμα αίματος οι θηλυκοί ψύλλοι εναποθέτουν τα αυγά τους πάνω στον ξενιστή τους (σκύλο ή γάτα). Μπορούν να γεννήσουν μέχρι 50 αυγά ανά ημέρα! Κατά μέσο όρο ένας θηλυκός ψύλλος ζει μέχρι 14 ημέρες, δηλαδή στη διάρκεια της ζωής του μπορεί να γεννήσει περίπου 700 λευκά, ωοειδή και λεία αυγά, που συχνά πέφτουν από το τρίχωμα του ζώου στο δάπεδο του χώρου όπου ζει.

Προνύμφες
Μετά από 1 -2 ημέρες (σε χαμηλότερες θερμοκρασίες μπορεί και περισσότερο) από τα αυγά εκκολάπτονται οι προνύμφες. Είναι τυφλές και αποφεύγουν το φως του ήλιου, παραμένοντας σε σκοτεινά μέρη, όπως το στρώμα του ζώου, χαραμάδες ή βαθιά μέσα στο πέλος των χαλιών -ιδίως στις άκρες δίπλα στους τοίχους. Τρέφονται με νεκρά έντομα, περιττώματα ψύλλων και άλλα οργανικά υλικά, ακόμη και με αυγά ταινιών. Μετά από 2-3 εβδομάδες φτιάχνουν κουκούλι και μεταμορφώνονται σε νύμφες.

Νύμφες
Η μεταμόρφωση οε ενήλικο ψύλλο γίνεται εντός του σώματος της νύμφης. Ανάλογα με τις συνθήκες, οι νύμφες μπορούν να ζήσουν μέχρι και 2 έτη. Η επιφάνεια τους είναι κάπως κολλώδης και συχνά καλύπτεται από ακαθαρσίες και σκόνη. Όταν οι συνθήκες είναι ευνοϊκές, ο ενήλικος ψύλλος περιμένει μέσα στη νύμφη μέχρι να εμφανιστεί ο κατάλληλος ξενιστής. Προσελκύεται από δονήσεις του εδάφους και από την παρουσία διοξειδίου του άνθρακα (σήματα ότι κοντά υπάρχει κάποιο ζώο), βγαίνει από το κουκούλι του και πηδά στο ανυποψίαστο ζώο.

Ενήλικοι Ψύλλοι
Ο ενήλικος ψύλλος ζει έως 2 εβδομάδες και κύριο μέλημα του είναι η αναζήτηση αίματος. Από τη στιγμή που αναδύεται από τη νύμφη έχει περιθώριο περίπου μία εβδομάδα για να βρει και να απομυζήσει αίμα. Σε ιδανικές συνθήκες ο συνολικός κύκλος της ζωής
του ψύλλου διαρκεί 2 εβδομάδες, αλλά μπορεί να παραταθεί ανάλογα με τις συνθήκες του περιβάλλοντος. Σε ένα δεδομένο χώρο ο πληθυσμός των ψύλλων αποτελείται από αυγά (50%), προνύμφες (35%), νύμφες (10%) και μόνον κατά 5% από ενήλικους ψύλλους. Έτσι, για να είναι αποτελεσματικό ένα πρόγραμμα προληπτικής αντιμετώπισης των ψύλλων, είναι σημαντικό να μπορούμε θανατώνουμε τους ενήλικους ψύλλους και να διακόπτουμε την παραγωγή αυγών.


Κτηνίατρος - Κωνσταντίνος Νεόφυτος
Τηλ/fax: 23920.71919   Κιν. 6974.11.16.09

Σχεδόν όλα τα κουτάβια γεννιούνται με κάποια εντερικά παράσιτα (στρόγγυλους) ή μολύνονται από το μητρικό γάλα κατά τη διάρκεια του θηλασμού. Κάποια εντερικά παρά­σιτα του σκύλου (ειδικότερα οι στρόγγυλοι) προκαλούν νοσήματα και στους ανθρώπους, ειδικότερα σε άτομα νεαρής ηλικίας, άρα ο αποπαρασιτισμός αποκτά ιδιαίτερη σημασία και κρίνεται απαραίτητος από μικρή ηλικία.

Οι ασκαρίδες (στρόγγυλοι)
Τα περισσότερα κουτάβια γεννιούνται με αυτά τα παράσιτα ή μο­λύνονται από   το μητρικό γάλα. Ο σκύλος μπορεί να μολυνθεί και τρώγοντας ενδιάμεσους ξενιστές (ποντίκια, πουλιά). Τα συμπτώ­ματα της παρασίτωσης είναι διάρροια, έμετος, μειωμένη όρεξη και πρησμένη κοιλιά. Οι στρόγγυλοι μεταδίδονται συχνά και στους ανθρώπους.

Τα αγκυλοστόματα
Τα αγκυλοστόματα αγκιστρώνονται στο τοίχωμα του εντέρου και τρέφονται με υγρά και αίμα. Συνήθως παρατηρείται αιμορραγι­κή διάρροια. Τα κουτάβια μπορεί να παρουσιάσουν αναιμία και σε πολλές περιπτώσεις η παρασίτωση μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο του   κουταβιού.   Οι   προνύμφες   των   παρασίτων   αυτών   μπορεί  να υν το δέρμα του ανθρώπου.

Οι τρίχουροι
Μια από τις πιο συχνές αιτίες διάρροιας στον ενήλικο σκύλο που μπορεί να προσβάλλει και κουτάβια. Τα αυγά των παρασίτων επιβιώ­νουν στο περιβάλλον για περίπου 5 χρόνια.

Το σκουλήκι της καρδιάς (Διροφιλαρίωση)
Οι σκύλοι προσβάλλονται από το παράσιτο αυτό μέσω των κουνου­πιών που μεταδίδουν το παράσιτο. Η διροφιλαρίωση μπορεί να προ­καλέσει καρδιακή ανεπάρκεια σε οποιαδήποτε ηλικία γι’αυτό και είναι ύψιστης σημασίας να εφαρμόζεται προληπτική αγωγή.

Οι ταινίες
Τα παράσιτα αυτά ζουν στο λεπτό έντερο. Προκαλούν ερεθισμό στην περιοχή του πρωκτού και πολλές φορές μπορεί να δείτε το σκύλο σας να τρίβεται στο πάτωμα. Κάποια από τα παράσιτα αυτής της κατη­γορίας προκαλούν και νόσημα στον άνθρωπο.

 

Κτηνίατρος - Κωνσταντίνος Νεόφυτος.
Τηλ/fax: 23920.71919   Κιν. 6974.11.16.09

Ως κνησμός (φαγούρα) ορίζεται η μη ευχάριστη αίσθηση στο δέρμα που οδηγεί το σκύλο σε ξύσιμο.Υπάρχουν πάρα πολλές δερματοπάθειες του σκύλου στις οποίες μπορεί να παρατηρηθεί κνησμός είτε πρωτογενώς (να προκαλείται από το βασικό νόσημα) είτε δευτερογενώς (να είναι δηλαδή αποτέλεσμα των επιπλοκών που μπορεί να παρατηρηθούν στο βασικό νόσημα). Για το λόγο αυτό, η διαγνωστική προσέγγιση ενός σκύλου με κνησμό συνήθως δεν είναι εύκολη και απαιτεί σειρά διαγνωστικών εξετάσεων.

Αιτίες
Ο κνησμός αποτελεί σύμπτωμα πολλών δερματοπαθειών κυρίως δε αυτών που είναι παρασιτικής και αλλεργικής αιτιολογίας. Παραδείγματα αυτών είναι η σαρκοπτική ψώρα  και η τροφική αλλεργία.Όμως και άλλες κατηγορίες δερματοπαθειών του σκύλου μπορούν να εμφανίζουν κνησμό διαφόρου εντάσεως όπως οι αυτοάνοσες,  οι πρωτογενείς διαταραχές της κερατινοποίησης,  ορισμένα νεοπλάσματα (επιθηλιοτρόπιο λέμφωμα,  μαστοκύττωμα) κ.λ.π. Ωστόσο, ένα σημαντικό ποσοστό των ζώων που παρουσιάζουν κνησμό κατά βάση υποφέρουν από μη κνησμώδεις δερματοπάθειες ( π.χ. ορμονικές δερματώσεις). Στα περιστατικά αυτά ο κνησμός οφείλεται σε διάφορα βακτηρίδια ( Staphylococcus intermedius) ή μύκητες ( Malassezia pachydermatis, δερματοφυτίαση). Η αντιμετώπιση των επιπλοκών ελέγχει τον κνησμό όχι όμως και την υποκείμενη δερματοπάθεια.

Συμπτώματα
Ο σκύλος που παρουσιάζει  κνησμό χρησιμοποιεί κυρίως τα οπίσθια άκρα για να ξύσει τον κορμό, τον αυχένα και την κεφαλή ενώ με τα πρόσθια, το πρόσωπο. Παράλληλα μπορεί  να δαγκώνει ή και να γλείφει τις περιοχές του σώματος ( κυρίως δάκτυλα και πέλματα ),  που του δημιουργούν το αίσθημα του κνησμού. Σε ζώα με λευκό τρίχωμα, στα σημεία που αυτά γλείφουν παρατηρείται αλλαγή του χρώματος που γίνεται καστανό ή ανοικτόχρωμο καφέ , λόγω της παρατεταμένης επίδρασης του σιέλου στο τρίχωμα. Επίσης, ως επιπλοκές χρόνιου κνησμού ήπιας ή μέτριας έντασης παρατηρούνται:

α) δρυφάδες, δηλαδή αυτοτραυματικές αλλοιώσεις διάβρωσης του δέρματος σε σχήμα γραμμής.
β) Λειχνοποίηση (πάχυνση δηλαδή του δέρματος που καθιστά εμφανή την φυσική του διατετραγώνιση)
γ) υπερχρωμία (αλλαγή του χρωματισμού του δέρματος σε μαύρο).
δ) σμηγματόρροια, με αποτέλεσμα τα ζώα να αναδίδουν μια όχι ευχάριστη οσμή.

Διάγνωση
Η διάγνωση του κνησμού στο σκύλο δεν παρουσιάζει καμία δυσκολία και γίνεται κατά κύριο λόγο από τον ιδιοκτήτη του. Σημασία όμως έχει η διερεύνηση της αιτιολογίας του που είναι πολύπλοκη και απαιτεί την έγκαιρη προσκόμιση του ζώου στον κτηνίατρο  να δοθεί η κατάλληλη θεραπευτική αγωγή. Εξάλλου υπάρχουν δερματοπάθειες με κνησμό όπως π.χ. η σαρκοπτική ψώρα ή κάποιες μορφές δερματοφυτιάσεων  που μπορούν να μεταδοθούν και στον άνθρωπο από τον άρρωστο σκύλο. Για το λόγο αυτό θα πρέπει να ζητείται η συμβουλή κτηνιάτρου σε κάθε κνησμώδη δερματοπάθεια χωρίς καθυστέρηση. Για τη διάγνωση του νοσήματος που προκαλεί τον κνησμό απαιτείται να γίνουν εργαστηριακές εξετάσεις όπως ξέσματα δέρματος, καλλιέργειες για μύκητες ή βακτηρίδια ακόμα και βιοψία σε μερικές περιπτώσεις.

Θεραπεία
Η θεραπεία είναι συμπτωματική και ειδική. Η συμπτωματική θεραπεία περιλαμβάνει τη χορήγηση αντικνησμωδών φαρμάκων, όπως πρεδνιζολόνης ή πρεδνιζόνης ή αντιϊσταμινικών παράλληλα με τοπική χρήση κατάλληλων σαμπουάν για την μείωση της φλεγμονής και την ενυδάτωση της επιδερμίδας. Όμως, η θεραπεία αυτή μόνο προσωρινή ανακούφιση  από τον κνησμό μπορεί να δώσει ενώ είναι συχνές οι παρενέργειες τόσο από τα φάρμακα όσο και από την επικάλυψη των δευτερογενών επιπλοκών που μπορεί να συνυπάρχουν, με αποτέλεσμα να μην ελέγχεται το βασικό νόσημα ή να υποτροπιάζει συχνά.

Η ειδική θεραπεία αφορά  το νόσημα που προκαλεί τον κνησμό και αυτή θα πρέπει να είναι πάντα ο στόχος μας σε κάθε κνησμώδη δερματοπάθεια.

ΛΥΣΣΑ

Βερνής Δημήτριος
Κτηνίατρος Α.Π.Θ.
Ειδικευθείς στην Παθολογική Κλινική Ζώων Αναψυχής Α.Π.Θ.

 

Η λύσσα αποτελεί λοιμώδες μεταδοτικό νόσημα, το οποίο προκαλείται από τον ραβδοϊό της λύσσας (γένος Lyssavirus) και προσβάλλει όλα τα είδη των θηλαστικών.Αποτελεί μεγάλο κίνδυνο για την δημόσια υγεία, γιατί προκαλεί θανατηφόρο εγκεφαλίτιδα στον άνθρωπο.

Η Ελλάδα ήτανε από το 1987 “ελεύθερη λύσσας”, λόγω της διενέργειας εμβολιασμών στα ζώα συντροφιάς. Το τελευταίο τρίμηνο ωστόσο επιβεβαιώθηκαν στην χώρα μας 8 θετικά κρούσματα λύσσας από το Εθνικό Εργαστήριο Αναφοράς για την λύσσα. Τα κρούσματα αυτά αφορούσαν 2 σκύλους και 6 ζώα άγριας πανίδας (κόκκινη αλεπού), αλλά και οικόσιτα ζώα 'όπως γάτες, αιγοπρόβατα, βοοειδή.

 

Τρόπος Μετάδοσης – Παθογένεια

Ο ιός της λύσσας εντοπίζεται στο νευρικό σύστημα και στους σιελογόνους αδένες των άρρωστων ή μολυσμένων ζώων και μεταδίδεται με το σάλιο, όταν ένα άρρωστο ή μολυσμένο ζώο δαγκώσει τον άνθρωπο ή κάποιο θηλαστικό.

Εφόσον ο ιός εισέρθει σε έναν υγιή οργανισμό, κινείται μέσω των περιφερικών νεύρων κεντρομόλα, δηλαδή με κατεύθυνση κεντρικά, και φθάνει στον εγκέφαλο και νωτιαίο μυελό και κατόπιν κινείται φυγόκεντρα προς τους σιελογόνους αδένες.

Από την στιγμή της προσβολής μέχρι τη στιγμή που θα αρχίσει η εκδήλωση των συμπτωμάτων της νόσου μεσολαβεί μια περίοδος όπου ο ιός αναπαράγεται στον προσβεβλημένο οργανισμό (περίοδος επώασης) και η οποία κυμαίνεται συνήθως από 2 ως 8 εβδομάδες.

Η απέκκριση του ιού με το σάλιο σε κάθε περίπτωση ξεκινάει λίγο πριν την εμφάνιση των νευρικών συμπτωμάτων της νόσου και διαρκεί μέχρι τον θάνατο του προσβεβλημένου οργανισμού (συνήθως 3-10 ημέρες).

 

 

Συμπτώματα

Σε γενικές γραμμές παρουσιάζονται τρία στάδια της νόσου ΄ το πρόδρομο στάδιο, το στάδιο της υπερδιέγερσης και το στάδιο της χαλαρής παράλυσης.

Πρόδρομο στάδιο: Χαρακτηρίζεται από μη ειδικά συμπτώματα, όπως η αλλαγή της συμπεριφοράς, ο κνησμός & η υπερευαισθησία στο σημείο που δαγκώθηκε ( είναι αυτονόητο πως το ζώο θα πρέπει να φέρει τραυματισμό από δάγκωμα άλλου ζώου).

Υπάρχουνε και άλλα συμπτώματα, όπως η μείωση των αντανακλαστικών του κερατοειδή και του έσω κανθού, τα οποία όμως ο ιδιοκτήτης ενός σκύλου ή γάτας δεν μπορεί να αξιολογήσει.

Στάδιο της υπερδιέγερσης: Χαρακτηρίζεται από έντονα συμπτώματα όπως επιθετικότητα, ανησυχία, παρατεταμένο γαύγισμα/νιαούρισμα, αλλοτριοφαγία, άσκοπη περιπλάνηση, σεξουαλική υπερδιέγερση, αταξία, επιληπτικές κρίσεις, παράλυση.

Στάδιο χαλαρής παράλυσης: Είναι το συχνότερο συναντόμενο στάδιο της νόσου στην κλινική πράξη. Οι προσβεβλημένοι οργανισμοί παρουσιάζουν παράλυση σε ένα ή περισσότερα άκρα, παράλυση του λάρυγγα (αλλοίωση του γαυγίσματος/νιαουρίσματος), παράλυση του φάρυγγα (δυσφαγία, σιελόρροια) και παράλυση των μασητήρων μυών (πτώση της κάτω γνάθου). Τελικά έρχεται ο θάνατος λόγω παράλυσης των αναπνευστικών μυών και ασφυξίας.

Μερικές φορές παρατηρούνται κάποια ζώα τα οποία είναι φορείς της νόσου, αλλά παρουσιάζουν τα συμπτώματα της παράλυσης. Αντίθετα, έχουν πολύ ήπια συμπτώματα (χρόνια μορφή – άτυπη λύσσα) και ως φορείς του ιού τον διασπείρουν στο περιβάλλον για μεγάλο χρονικό διάστημα

 

Διάγνωση

Σε περιοχές όπου η νόσος είναι ενεργή, χρειάζεται πολύ μεγάλη προσοχή στον εντοπισμό ζώων με συμβατά της λύσσας συμπτώματα. Τα ζώα αυτά πρέπει να θανατώνονται και στην συνέχεια να λαμβάνονται ιστοτεμάχια από συγκεκριμένα σημεία του σώματος (ολόκληρη η κεφαλή του υπόπτου ζώου συσκευασμένη σε πάγο σε ειδική αεροστεγή συσκευή μεταφοράς βιολογικού υλικού σεσημασμένη ανάλογα), προκειμένου να γίνει εργαστηριακή επιβεβαίωση της νόσου.

 

Θεραπεία - Πρόληψη

Κάθε προσπάθεια θεραπείας υπόπτων ζώων πρέπει να αποφεύγεται, εξαιτίας του μεγάλου κινδύνου που υπάρχει για την δημόσια υγεία. Ζώα ύποπτα για την νόσο της λύσσας θα πρέπει να απομονώνονται και να παρακολουθούνται ή να θανατώνονται, ενώ παράλληλα θα πρέπει να ενημερώνονται και οι αρμόδιες δημόσιες αρχές.

Για τον παραπάνω λόγο είναι προφανής η μεγάλη σημασία που λαμβάνει η ΠΡΟΛΗΨΗ της νόσου, η οποία επιτυγχάνεται μέσω των εμβολιασμών στα κατοικίδια ζώα.

Ο εμβολιασμός ξεκινάει από την ηλικία των 3 μηνών και στην συνέχεια επαναλαμβάνεται σε ετήσια βάση. Απαιτούνται περίπου 21 ημέρες προκειμένου ο οργανισμός να ανταποκριθεί στο εμβόλιο και να αναπτύξει υψηλό τίτλο αντισωμάτων, οποίος θα παρέχει και ανοσία κατά της νόσου.

Σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΚ) 998/2003, σκύλοι και γάτες που πρόκειται να μετακινηθούν από και εντός της ευρωπαϊκής ένωσης, θα πρέπει να φέρουν ηλεκτρονική σήμανση και να έχουν πραγματοποιήσει τον απαιτούμενο εμβολιασμό (21 ημέρες νωρίτερα της ημερομηνίας μετακίνησης για τον πρώτο εμβολιασμό).

Σύμφωνα, με τον Κανονισμό (ΕΚ)998/2003 και τον Ν.4039/2012 το ίδιο σιχύει και για ζώα που πρόκειται να μετακινηθούν στο εσωτερικό της χώρας, ενώ ζώα τα οποία προέρχονται από τρίτες χώρες θα πρέπει εκτός των άλλων να συνοδεύονται και από τιτλοδότηση των εξουδετερωτικών αντισωμάτων κατά της λύσσας από εγκεκριμένο εργαστήριο 3 μήνες πριν από την ημερομηνία μετακίνησης τους.

 

Ομάδες υψηλού Κινδύνου – Προφύλαξη

Υπάρχουν συγκεκριμένες ομάδες ατόμων (κτηνίατροι, κτηνοτρόφοι, κυνηγοί κ.α.). οι οποίοι είναι πιο εύκολο να έρθουν σε επαφή με μολυσμένο ή άρρωστο από λύσσα ζώο. Οι συγκεκριμένες ομάδες ατόμων θα πρέπει υποχρεωτικά να εμβολιάζονται με το κατάλληλο ανθρώπινο εμβόλιο.

Κάθε περίπτωση πιθανής έκθεσης στον ιό της λύσσας θα πρέπει να αναφέρεται στις δημόσιες αρχές και για ζώα που έχουν εκτεθεί στον ιό θα πρέπει να ακολουθείται η συγκεκριμένη διαδικασία: ανεμβολίαστα ζώα θα πρέπει να θανατώνονται (σε περίπτωση μη συναίνεσης του ιδιοκτήτη θα πρέπει το ζώο να μπει σε 6μηνή, τουλάχιστον, καραντίνα με εμβολιασμό του ζώου στην αρχή και το τέλος της περιόδου και στενή παρακολούθηση για την εκδήλωση συμπτωμάτων) και εμβολιασμένα ζώα επανεμβολιάζονται άμεσα και ακολουθεί παρακολούθηση του ζώου για 45 ημέρες, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν το ζώο εκδηλώσει συμπτώματα ή όχι.ςσ

Συνοψίζοντας...

Η λύσσα αποτελεί ένα άκρως επικίνδυνο για την δημόσια υγεία ιογενές λοιμώδες νόσημα. Προσβάλλεται πλήθος ζώων και μοναδικός τρόπος αντιμετώπισης είναι η τέλεση προληπτικών εμβολιασμών των κατοικίδιων ζώων. Η βαρύτητα των εμβολιασμών γίνεται ακόμα μεγαλύτερη από την στιγμή που η νόσος επανεμφανίστηκε στην χώρα μας και απειλεί ξανά εμάς και τους τετράποδους φίλους μας.

 

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ

  1. 1.Birchard, Sherding Saunders ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΚΤΗΝΙΑΤΡΙΚΗΣ ΤΩΝ ΜΙΚΡΩΝ ΖΩΩΝ, 3η έκδοση, σελίδα 168-170.
  2. 2.Ενημερωτικό δελτίο Πανελλήνιου Κτηνιατρικού Συλλόγου Φεβρουαρίου 2013